Batory (Szczawnica) – Szczawnica

Szczawnica to miasto uzdrowiskowe w województwie małopolskim, położone w dolinie Grajcarka, u jego ujścia do Dunajca. Leży na styku Pienin i Beskidu Sądeckiego: na południe od zabudowy wznoszą się Małe Pieniny, a na północ pasmo Radziejowej. Gorce znajdują się dalej na zachód i mogą być celem osobnych wycieczek podczas dłuższego pobytu. Miejscowość łączy charakter górskiego kurortu z tradycją uzdrowiskową, rozwijaną szczególnie od XIX wieku. Jej ważnym elementem są naturalne wody mineralne, nazywane szczawami.

Centrum jest popularne i w sezonie bywa zatłoczone, ale spokojniejszych miejsc można szukać w parkach uzdrowiskowych oraz w położonej wyżej dzielnicy Szlachtowa. Latem Szczawnica stanowi bazę do pieszych wędrówek, wycieczek rowerowych i poznawania przełomu Dunajca. Zimą przyciąga narciarzy korzystających przede wszystkim z ośrodka Palenica; spacery i wyjścia w góry wymagają wtedy uwzględnienia oblodzenia oraz krótkiego dnia.

Dojazd samochodem prowadzi najczęściej przez Krościenko nad Dunajcem. Do miejscowości kursują również autobusy i busy, między innymi z Krakowa oraz Nowego Targu, choć rozkłady warto sprawdzić przed podróżą. Szczawnica nie ma stacji kolejowej, więc podróż pociągiem wymaga dalszego przejazdu transportem drogowym.

Jednym z najłatwiej dostępnych celów jest Palenica, na którą z centrum Szczawnicy prowadzi kolej krzesełkowa. Działa tu ośrodek narciarski z trasami zjazdowymi, a latem szczyt jest punktem widokowym i początkiem wędrówek w stronę Szafranówki. Dalej niebieski szlak biegnie grzbietem Małych Pienin w kierunku Wysokiej, najwyższego szczytu całych Pienin. To propozycja dłuższej wycieczki, wymagającej zaplanowania zejścia i powrotu.

Z pobliskich Jaworek warto wybrać się przez rezerwat Wąwóz Homole ku Wysokiej albo odwiedzić rezerwat Biała Woda. W Jaworkach działa także ośrodek narciarski Arena Narciarska Jaworki-Homole. Po północnej stronie Szczawnicy popularnym celem jest schronisko PTTK na Przehybie w Beskidzie Sądeckim.

Klasyczną atrakcją pozostaje Droga Pienińska wzdłuż Dunajca, prowadząca na Słowację, do Czerwonego Klasztoru. Przełom można również poznać podczas tradycyjnego spływu flisackiego. Wycieczkę na Sokolicę od strony Szczawnicy trzeba uzależnić od działania sezonowej przeprawy przez Dunajec; alternatywne dojście prowadzi z Krościenka.

W samym uzdrowisku uwagę przyciągają plac Dietla, zabytkowa zabudowa willowa, pijalnia wód mineralnych i Park Górny. Historię regionu przybliża Muzeum Pienińskie im. Józefa Szalaya w Szlachtowej.